Doğalgaz tesisat malzemeleri | Doğalgaz ve Mekanik Tesisat Portalı

İç tesisat ürünleri ve kullanım alanları

İÇ TESİSAT MALZEMELERİ

· Solenoid vanalar: Gaz emniyet sistemlerinde kullanılan bu valf türü ülkemizde yaygın olarak deprem algılama cihazları ve Gaz alarm cihazlarına paralel olarak monte edilen ve ana sistemden aldığı kontak ile gaz akışının kesilmesini sağlayan sistemlerdir. Kullanılan sistemin özelliğine göre giriş gerilimleri 12V ve 220 V olarak değişmektedir. Yangın emniyet sistemlerinde kullanılan 24 V ile çalışanları da mevcuttur.

· Regülatörler: Bu grup ürünler gaz regülasyonlarında kullanılan ve bina içlerinde istenilen bölümlerde Doğal gazın basıncının düşürülmesi maksadıyla kullanılan ürünlerdir. Domestik regülatörler diye de adlandırılan bu ürünler genelde 300 mb lık basınçtan evsel kullanım değeri olan 21 mb basınca düşüm için kullanılır. İçlerinde filtre bulunan bu ürünler; emniyet kapatmalı ve düz regülatörler olarak iki alt gruba ayrılır. Emniyet kapatma mekanizması bu sistemde giriş basıncının belirlenen değerlerin üzerinde olması durumunda sistem emniyetini sağlamak amacıyla çıkışın kapatılmasını gerçekleştirir.

· Gaz Alarm cihazları: Genel olarak ortamdaki gaz oranın tehlikeli seviyelere ulaştığında gazı algılayarak ortamı uyaran sistemlerdir. Standartlar çerçevesinde her bir gaz çeşidi için kullanılan sensör ayrı olmakla birlikte doğal gaz için üretilenler değişen yüzde oranlarında da olsa metan, propan, lpg, Co gazlarını da algılayabilirler. Gaz alarm cihazları kullanımda gazı algıladıkları zaman çıkış kontağı vererek kendisiyle entegre çalışan sistemleri çalıştırma yada kapatma özelliğine sahiptirler.

· Deprem Emniyet sistemleri: Deprem riskinin sürekli olduğu ülkemizde doğalgaz tesisatlarının bütünleyici parçası olarak kullanılan bu sistemlerin genel amacı; belirli bir şiddetin üzerindeki depremin olduğu anda zaman kaybetmeksizin sistemdeki gaz akışını kesmektir. Dünyada muhtelif yerlerde yaşanan tecrübelerden görüleceği gibi doğalgaz altyapısını yaygın olarak bulunduğu bölgelerde meydana gelen depremlerde ciddi miktarda zaiyat yıkım sonrası doğalgaz kaçaklarından kaynaklanmaktadır.

· Filtre: Bina içlerinde evsel kullanıma geçmeden önce gazın filitrasyonu amacıyla kullanılan malzemelerdir.

· Emniyet Vanaları: Bina içlerinde gaz basıncının yüksek olduğu durumlarda gaz akışını kesmek veya tahliye etmek amacıyla kullanılan emniyet malzemeleridir. Çalışma şekillerine göre gazı tahliye etmek (Emniyet tahliye vanası) veya gaz akışını kesmek (emniyet kapatma vanası) için kullanılan 2 ayrı tipi mevcuttur.

· Vanalar: Bina girişleri ve bina içindeki tesisatta kullanılan Doğal gaz vanalarıdır. Kullanım yerlerine göre pirinç, sfero ve çelikten mamüldürler. Bağlantı şekilleri dişli ve flanşlı olabilir. Genel itibariyle bu grupta küresel vanalar kullanılır. Basınç sınıfları genelde PN 16 dır.

· Manometre: İç tesisatta nispeten kullanım alanı daha az olan bu ürünler merkezi sistemli binalarda kazan dairelerinde veya regülatörün kullanıldığı yerlerde kullanılan ürünlerdir. İç tesisat grubunda kullanılan manometreler; kapsül diyafram prensibiyle çalışan, ölçüm hassasiyeti yüksek ( KL.1,6) olan ve milibar düzeyinde ölçüm yapan ürünlerdir.

· Termometre: İç tesisat grubunda kullanım alanı çok sınırlı olsa da kazan dairelerinde su sıcaklığını ölçmede kullanılan ürünlerdir.

· Körüklü sayaç: Ülkemizde yürürlükteki uygulamalar çerçevesinde Evsel amaçlı kullanılan Doğalgaz sayaçları doğalgaz dağıtım firmaları tarafından temin edilmesine karşılık değişim amaçlı alımlar aboneler tarafından piyasadan yapılmaktadır. Bu kapsamda çalışma prensibi itibariyle körüklü sayaçlar olarak adlandırılan G4, G6, G10, G16 ve G25 sınıfındaki sayaçların satışları Türkiye’ de kabul edilen tüm markalar bazında yapılmaktadır.

· Fleks bağlantı hortumları: Hane içi doğalgaz tesisatının son tüketim noktası olan sisteme bağlantısı flekslerle yapılmaktadır. İç tesisat grubunda Ocak , kombi ve sayaç bağlantısı olmak üzere üç kullanım yeri vardır. Ocak bağlantısı için ½” çapında, kombi için ½” ve ¾” çapında boyları 30 ile 150 cm arası olan fleksler kullanılır. Sayaç fleksleri ise sayacın tipine göre 1” ile 2” arasında değişiklik göstermektedir.

· İzole mafsal: Ürün tanım olarak izolasyon contasıdır. Servis kutularından sonra bina girişine kadar toprak altından geçiş yapılacak hatlarda (genelde gömülü tip kutularda) magnezyum anot ile yapılan katodik korumanın bina tesisatından izole edilmesi amacıyla kullanılır. Doğru ürün seçimi için izolasyon sağlayan bu malzemenin elektriksel ve mekanik mukavemeti en yüksek plastik çeşitleri ile üretilmiş olması ve kaynaklarının uygun yöntemlerle yapılmış olmasına dikkat etmek gerekmektedir.

· İzolasyon Bandı: Bina giriş ve kolon tesisatlarında çelik boruların dış etkenlerden zarar görmesini engellemek amacıyla kullanılan polietilen esaslı malzemelerdir. Tatbik ediliş şekillerine göre soğuk ve sıcak izole bantları olmak üzere iki gruba ayrılırlar.

· Magnezyum anot: Genel olarak toprak içerisinde ve tatlı su içerisinde bulunan her türlü metal yapının katodik korumasında kullanılır. Magnezyum anotlar, proje hesaplamaları sonucunda korunacak yapının akım ihtiyacına gore değişik ağırlık ve ölçülerinde M1-M8 arasında imal edilirler. Magnezyum anotların dışında bez torba içerisinde, TS 5141 Standardına uygun, anot akım geçiş direncini düşürmek için dolgu malzemesi bulunur. Ve standartları idarece belirtilmiş kablolar vasıtasıyla tesisata bağlanırlar.

· Topraklama Çubuğu: Bina içi gaz hatlarında potansiyel dengelemesi için kullanılan saf bakır çubuklardır. Çap ve uzunlukları doğalgaz dağıtım firmalarının şartnamelerinde belirtildiği şekliyle kullanılmaktadır.

· İzolasyon macun ve sıvıları: Bina içi tesisatlarda dişli bağlantı bölümlerinde ek bölümlerde sıkıştırılmış dişler arasında izolasyonu sağlamak amacıyla kullanılan özel solüsyonlar ve yoğun kıvamlı macunlardır.

· U Manometre: Tesisatın yapım aşaması bittikten sonra sisteme verilen basınçlı hava yada gazın izolasyonlarının testinde son olarak kullanılan ekipmandır. Basınç farkı olup olmadığını algılamaya yarar. Bir çok farklı tipi ile farklı basınç aralıklarını ölçmeye yarayan tipleri mevcuttur. İç tesisatta genel itibariyle 200 mb’ a kadar ölçüm yapmaya imkan veren tipleri kullanılmaktadır. U şeklince cam yada şeffaf plastikten üretilen ölçme haznesi ahşap yada alüminyum korumalar ile kaplanır.

· Baca Aksesuarları: Hane içlerinde kullanılan hermetik sistemle çalışan kombiler için ilave baca parçalarıdır. Piyasada satılan bir çok kombinin değişik tiplerde baca parçaların ürünlerle beraber standart olarak yer almaktadır. Ancak ilave ihtiyaçlar ve genellikle mesafe uzatımı için gerekli ve her tip kombi için farklı baca tipleri mevcuttur.

· Kompansatörler: Farklı geçiş noktalarında kullanılan kompansatörler genel olarak tüm tesisatlarda genleşme, büzülme ve tesisattaki mekanik titreşimlerin (eksenel,yanal ve açısal) absorbesi için kullanılırlar. Paslanmaz çelikten mamül olan bu ürünlerin sabit flanşlı, döner flanşlı ve kaynaklı tipleri mevuttur.

· Sayaç malzemeleri: Ülkemizde genelde evsel amaçlı kullanılan körüklü sayaçlar için bağlantı şekli ve ekipmanları ilgili kuruluşlarca standardize edilmiştir. Paslanmaz fleks, temper döküm bağlantı aparatı (rakor, nipel) ve alüminyum konsoldan oluşan bu grup ürünler sayaç tiplerine göre farklı boyutlardadır.

· Menfez: Kombi kullanımlarında hava sirkülasyonu sağlayan plastik havalandırma aparatlarıdır.

· Kelepçe: Doğalgaz borularının duvar montajında kullanılan ara montaj parçalarıdır.1/2” ile 8” arasında farklı trifon boylarında ve somunlu olark üretilirler.

· PVC dolap: Kombilerin dış mekan montajlarında korumalarını sağlamak için kullanılan tiplerinin yanı sıra bina dışı kullanımlar için solenoid vana ve sayçlarda kullanılmak için modelleri mevcuttur.

· Keten: Doğalgaz macunlarındaki gibi sızdırmazlık sağlamak amacıyla kullanılan doğal malzemelerdir.

· Çelik Fittings: doğalgaz bina tesisatlarında kolon hatlarında boruların kaynaklama suretiyle birleştirilmesinde ek parça olarak kullanılan malzemelerdir. Prensipte uygulanılan standartlar açısından kaynaklı ve orijinal olmak üzere iki gruba ayrılırlar. Tee ve kruva gibi parçalarda birleşim yerleri kaynaklı olarak birleştirilen ürünler kaynaklı olarak adlandırılır. Üretim yöntemi çok daha zor olan orijinal fittingsler ise yekpare borunun işlenmesi suretiyle oluşturulurlar. Orjinal ftiingslere bağlı bulundukları standardın ismiyle SCH fittings de denir.

· Dişli fittings: Bu grupta yer alan boru ekleme parçaları hane içi boruların birleştirilmesinde kullanılan malzemelerdir. Avrupa fittings standardı olan ve Türk standartlarının da kabul ettiği EN 10242 ve diyan sembolü olan “A” standardına uygun üretilmiş ürünlerdir. Ürünler özetle Temper dökme demir diye bilinen yöntemle üretilirler. Bu yöntemin muadillerine göre farkı mukavemet ve darbe dayanımının yüksek olması ve sağlamlığıdır. Gaz için kullanılanlar siyah, su için kullanılanlar galvaniz kaplamalı olarak satışa sunulmaktadır. Çeşitleri şöyledir.

1. dirsek (90°,45°)

2. nipel

3. konik rekor

4. kör tapa

5. tee

6. kuyruklu dirsek

7. kruva

8. manşon

9. deveboynu

10. kuyruklu konik rekor

11. somun

12. boru atlama manşonu